برای فرآیندهای درمانی، ترمیم، پروتز و زیبایی دندان، ابزارهای چرخشی متعددی مانند هندپیس و آنگل وجود دارند. هرکدام از این ابزارها کاربرد خاص خودشان را دارند. در واقعیت اگر بخواهیم خیلی ریز و دقیق تفاوت میان این دو ابزار را بررسی کنیم، صادقانه باید بگوییم که آنگلها همان بخشی از هندپیسهای دندانپزشکی هستند. یعنی هندپیس دندانپزشکی یک اصطلاح کامل بوده که انواع مختلفی دارد یکی از انواع آن، انگل دندانپزشکی است. با این حال آنگل دندانپزشکی ابزاری کمسرعت بوده و هندپیس انواع پُرسرعت نیز دارد. دندانپزشکان در بنابر نوع درمان یا ترمیم، یکی از این ابزارها را انتخاب میکنند. در ادامه این محتوا همراه ما باشید تا با تفاوت آنگل و هندپیس دندانپزشکی بهطور کامل آشنا شوید.
جدول کامل تفاوت آنگل و هندپیس دندانپزشکی
آنگل و هندپیس دندانپزشکی با اینکه از یک خانواده در تجهیزات چرخشی دندانپزشکی هستند، اما تفاوتهایی باهم دارند. در جدول زیر ابتدا بهطور کامل تفاوتها را بررسی میکنیم و سپس به سراغ شرح توضیحات اختصاصی هرکدام میرویم:
| معیار مقایسه | آنگل (همان هندپیس کم سرعت) | هندپیس (تمرکز بر نوع پُرسرعت) |
| نوع | کمسرعت | پرسرعت (توربینها) |
| شکل هندسی | صرفاً سر زاویهدار، دسترسی بالا در دهان | بسته به نوع: مستقیم یا زاویهدار |
| سرعت چرخش | بهطور معمول کم سرعت (تا ۴۰,۰۰۰ دور دقیقه) | 200 الی 400 هزار دور در دقیقه |
| گشتاور | بالا و مناسب تراشهای ظریف | گشتاور پایین |
| منبع نیرو | ایرموتور یا میکروموتور | هوای فشرده یونیت |
| نوع اتصال فرز | مکانیزم قفلدار یا پوش باتن داخل هد زاویهدار | بسته به نوع: پوش باتن، پیچ یا مکانیزم توربین |
| تولید گرما | بهطور معمول حرارت کم | حرارت زیاد |
| سیستم خنککننده | گاهی آب یا هوا | اسپری آب |
| کاربرد اصلی | پولیش، برداشتن پوسیدگی نرم، اندو، تراش دقیق | پرسرعت: تراش حجیم و سریع / کمسرعت: تنظیم پروتز و تراشهای ظریف |
| سطح لرزش | لرزش بیشتر | لرزش کمتر |
| سطح صدای تولیدی | صدای کم | صدای بیشتر |
| قیمت تقریبی | معمولاً متوسط تا بالا | توربینها معمولاً گرانتر، مستقیمها ارزانتر |
همانطور که در جدول مشاهده کردید هندپیسها بهطور معمول به دو دسته کم سرعت و پُر سرعت تقسیم شدند. اطلاعات نوع کم سرعت هندپیسها مطابق همان آنگل دندانپزشکی بوده و تفاوت میان این دو مورد تنها در انواع پُرسرعت هندپیس دیده میشود.
تعریف هندپیس دندانپزشکی
بهطور کلی هندپیس اصطلاحی است که به تمام ابزارهای چرخشی دندانپزشکی گفته میشود. ابزارهای چرخشی دندانپزشکی که بهمنظور فرآیندهای درمانی و ترمیمی و پروتزی دندان مورد استفاده قرار میگیرند. هندپیسها بهطور معمول به یک منبع و سیستم تغذیه خارجی (ایرموتور یا میکروموتور) متصل میشوند تا به چرخش درآیند. هندپیسها بر اساس سرعت چرخش و کاربرد، به دو دسته تقسیم میشوند:

هندپیسهای پرسرعت (High-Speed Handpieces)
هندپیسهای پرسرعت دنداپزشکی شامل توربینها میشوند. این هندپیسهای دندانپزشکی حدود 250 الی 400 هزار دور در دقیقه سرعت چرخش دارد که همین موضوع منجر کاربردهای خاص آنها خواهد شد. هندپیسهای پر سرعت دندانپزشکی بهطور معمول نیازمند متصل شدن به یونیت هستند. نیروی لازم هندپیسهای پرسرعت از طریق هوای فشرده در یونیت تامین میشود. از هندپیسهای پُرسرعت برای برداشتن حجم زیادی از بافت دندان، تراش تاج و روکش، باز کردن حفره پوسیدگی استفاده میکنند.
به دلیل اینکه این نوع از هندپیسها با سرعت بالایی میچرخند، گرما و حرارت بالایی تولید میکند. بنابراین نیازمند سیستم خنک کننده بوده تا به بافتهای دندان آسیب وارد نشود. بهطور معمول این هندپیسها از سیستم خنککنندگی اسپری آب بهرهمند هستند.
اطلاعات کلی هندپیسهای پُرسرعت دندانپزشکی:
- سرعت: 250 الی 400 هزار دور در دقیقه
- گشتاور: پایین
- منبع تغذیه: اتصال به یونیت دندانپزشکی و هوای فشرده
- ویژگی: تولید گرمای زیاد و نیاز به اسپری آب برای خنکسازی
هندپیسهای کمسرعت (Low-Speed Handpieces)
هندپیسهای کم سرعت بهطور معمول حدود 40 هزار دور در دقیقه سرعت دارند. منبع تغذیه هندپیسهای کم سرعت ایرموتور یا میکروموتور است. یعنی این نوع از هندپیسها نیازمند اتصال مستقیم به یونیت نیستند. آنگلها و هندپیسهای مستقیم در دسته هندپیسهای کم سرعت قرار میگیرند. این هندپیسها در کل گرما و حرارت کمتری به نسبت انواع پُرسرعت دارد. این موارد کاربردهای گستردهتری برای فرآیندهای درمانی و ترمیمی دارند زیرا از سرعت پایینتر و گشتاور بالاتر برخوردار هستند.
اطلاعات کلی هندپیسهای کم سرعت:
- سرعت: تا ۴۰,۰۰۰ دور در دقیقه
- گشتاور: بالا
- منبع نیرو: نیاز به ایرموتور یا میکروموتور

تعریف آنگل دندانپزشکی
در واقع آنگل دندانپزشکی یکی از انواع هندپیسها یا همان ابزارهای چرخشی دندانپزشکی برای فرآیندهای درمانی و ترمیمی هستند. آنگلهای دندانپزشکی بهگونهای طراحی شدند تا با سرعت پایین، بتوان به فرآیندهای دقیق و ظریف درمانی رسیدگی شود. سر آنگل را بهطور کل با جهت و زاویه خاصی درست میکنند تا کنترل و نظارت بهتری برای درمان دندانهای خلفی و سطوح سخت در اختیار دندانپزشک قرار بگیرد.
.
به نقل از وبسایت baru-dent:
Contra angle handpieces are designed with a head that sits at a 90-degree angle to the rest of the handpiece. This allows for easy access to hard-to-reach areas of the mouth, particularly when working on posterior teeth. The angled head provides better visibility and maneuverability, making it ideal for procedures such as endodontic treatments, crown preparations, and other intricate dental work.
ترجمه به فارسی:
هندپیسهای زاویهدار با سری طراحی شدهاند که با زاویه ۹۰ درجه نسبت به بقیه هندپیس قرار میگیرد. این امر امکان دسترسی آسان به نواحی صعبالعبور دهان، به ویژه هنگام کار بر روی دندانهای خلفی را فراهم میکند. سری زاویهدار، دید و مانورپذیری بهتری را فراهم میکند و آن را برای روشهایی مانند درمانهای اندودنتیک، آمادهسازی روکش و سایر کارهای پیچیده دندانپزشکی ایدهآل میسازد.
.
آنگلهای دندانپزشکی از لحاظ اینکه برای چه نوع درمان و ترمیمی قرار است بکار گرفته شوند، انواع مختلفی دارند. آنگلهای کاهنده، سرعت ثابت و افزاینده! هرکدام از موارد به شرح زیر هستند:
- نوع کاهنده: افزایش گشتاور، مناسب ایمپلنت و جراحی،
- نوع سرعت ثابت: انتقال سرعت بدون تغییر، مناسب پولیش و پوسیدگی نرم
- نوع افزاینده: افزایش سرعت برای تراش تاج و ترمیمهای قدیمی
کاربردهای دقیق آنگل دندانپزشکی:
- برداشتن پوسیدگیهای سطحی و نرم
- پرداخت و پولیش ترمیمهای کامپوزیتی
- آمالگام و تراشهای ظریف و ظریفکاری ترمیمها
- آمادهسازی اولیه حفرههای کوچک
- مرحلههای ابتدایی درمان ریشه (مثل گشاد کردن کانال با فایل روتاری مخصوص)
- تنظیم پروتزهای دندانی در داخل دهان
- کاربردهای لابراتواری (در صورت استفاده از هندپیس مستقیم)
فرق هندپیس و آنگل دندانپزشکی چیه؟
حال که هر دو مورد را بهطور کامل بررسی کردیم بهتر است به نکتهای مهم اشاره کنیم. این نکته در واقع بیان میکند که هندپیسهای دندانپزشکی انواع مختلفی دارند که یکی از انواع آنها همان آنگلهای دندانپزشکی هستند. آنگلهای دندانپزشکی یکی از انواع هندپیسهای کم سرعت دندانپزشکی هستند. کمی سخت است تا تفاوت این دو مورد را کاملاً واضح بیان کنیم، زیرا همانطور که گفتیم آنگل یکی از انواع هندپیسها محسوب میشود. با این حال هندپیسها انواع مختلفی اعم از کم سرعت و پُرسرعت دارند. آنگل دندانپزشکی نوع کم سرعت هندپیسها به حساب میآیند. با این حال میتوانیم آنگل را با انواع پُرسرعت هندپیسها مقایسه کنیم.
فرق آنگل با هندپیس (پُرسرعتها) در این است که آنگل برای استفادههای دقیق و ظریف ترمیمی و درمانی دندان به کار میروند.، اما هندپیسهای دندانپزشکی پُرسرعت را به عنوان مثال برای برداشتن حجم وسیع و گستردهای از دندانها، تراش تاج و روکش و باز کردن حفره پوسیدگی مورد استفاده قرار میدهند.
جمعبندی
هندپیس دندانپزشکی و آنگل دندانپزشکی دو نوع از ابزارهای چرخشی پُرکاربرد هستند. تفاوت اصلی میان این دو ابزار این است که آنگل دندانپزشکی کم سرعت بوده ولی هندپیس انواع پُرسرعت نیز دارد. در بررسیهای دقیقتر این مقاله متوجه شدیم که آنگل دندانپزشکی در واقع زیرمجموعه ابزارهای کمسرعت هندپیس بوده که با سر زاویهدار و جهتدار امکان کار دقیق داخل دهان بهخصوص نواحی خلفی دندانها را فراهم میآورد. در کل، هر ابزار جایگاه ویژه خود را دارد و انتخاب درست آنها باعث افزایش دقت دندانپزشک و پیشبرد بهتر و بهینه فرآیندهای درمانی و ترمیمی دندانپزشکی میشود. ممنون از اینکه این محتوا از وبسایت رایکا دنتال را تا پایان مطالعه کردید، برای کسب اطلاعات بیشتر در خصوص تفاوت آنگل و هندپیس دندانپزشکی میتوانید با مشاوران و کارشناسان فروشگاه تجهیزات دندانپزشکی رایکادنتال تماس بگیرید.
سوالات متداول
آیا آنگل و هندپیس میتوانند جای یکدیگر استفاده شوند؟
خیر، هرکدام از این موارد کاربردهای جداگانه دارند. زیرا هندپیسها شامل انواع تجهیزات پُرسرعت نیز میشوند که کاربرد آنها با آنگلها (که ذاتاً ابزارهای کم سرعتی هستند)، بهطور کامل متفاوت است.
تفاوت اصلی آنگل و هندپیس دندانپزشکی چییست؟
این دو مورد در واقع از یک خانواده بوده؛ به نوعی که آنگل بخشی از هندپیسها محسوب میشود. با این حال، آنگل در مقایسه با سایر انواع هندپیسها از سرعت کم، گشتاور بالا، صدای کمتر و لرزش بالاتر برخوردار است.
آیا آنگل همیشه کمسرعت است؟
بهطور معمول بله، آنگلها مخصوص فرآیندهای درمانی که نیازمند سرعت پایینتری هستند بوده؛ ولی شامل انواع مختلفی مانند آنگلهای افزاینده میشود که ممکن است تا 200 هزار دور در دقیقه نیز سرعت داشته باشند.
بهترین انتخاب برای دسترسی به دندانهای خلفی چیست؟
برای دسترسی بهتر به دندانهای بخش خلفی دهان، استفاده از آنگل دندانپزشکی به نسبت هندپیس (بهخصوص پُرسرعت) پیشنهاد میشود.