زمانی که تمام یا بخش زیادی از دندانها بنا به دلایل مختلف شکسته و کشیده شوند، ظاهر بدی در صورت و فک ما ایجاد میشود. افتادگی پوست صورت، عدم توانایی در تکلم درست، عدم توانایی در جویدن بسیاری از غذاها و همچنین کاهش اعتماد به نفس به هنگام خندیدن و لبخند زدن برخی از عارضههایی است که در صورت از دست رفتن دندانها برای ما به وجود میآیند. برای برطرف کردن این مشکلها و بدست آوردن ظاهر قبلی خود باید بهسراغ جایگزینها و شیوههای درمانی دندانپزشکی از قبیل دست دندان یا همان فول دنچر برویم.
در ادامه بررسی خواهیم کرد که دست دندان چیست و بهطور دقیق چه کاربردی دارد. همچنین برای برخی از افراد ابهام وجود دارد که آیا واقعاً دست دندان خوبه یا نه! ادامه این مطلب را بخوانید تا با جوانب مختلف این پروتز متحرک آشنا شوید.
دست دندان چیست؟
دست دندان یا همان دندان مصنوعی جایگزین دندانهای آسیبدیده و کشیدهشده میشود. این وسیله یکی از پُرکاربردترین ابزارهای جایگزینی دندان محسوب میشود. یعنی در میان شیوههای جایگذاری دندان مصنوعی، دست دندان کامل یکی از محبوبترینها است. دست دندان در واقع یک پروتز متحرک است که علاوهبر بهبود ظاهر لبخند و فک، تکلم و جویدن غذای افراد را نیز بهبود میبخشد.
دست دندان یا فول دنچر یعنی چی؟
بیایید اصطلاح دست دندان یا فول دنچر را از لحاظ معنایی بررسی کنیم. وقتی میگوییم فول دنچر، منظور پروتز کامل برای یک فک (بالا یا پایین) یا هر دو فک است. اگر فرد فقط چند دندان خود را از دست داده باشد، از پروتز پارسیل (نیمه کامل) استفاده میشود؛ اما در نبود دندانهای طبیعی، تنها انتخاب مناسب فول دنچر یا ایمپلنت دندانی است.
به نقل از سایت bupa.co.uk:
Dentures are a trusted and effective way to replace missing teeth. They are removable plastic or metal frameworks that carry single or multiple false teeth. If you choose to replace missing teeth with dentures, they will be custom made to fit the size and shape of your mouth, making them feel and look as natural as possible.
ترجمه به فارسی
دندان مصنوعی روشی مطمئن و مؤثر برای جایگزینی دندانهای از دست رفته است. آنها چارچوبهای پلاستیکی یا فلزی متحرکی هستند که یک یا چند دندان مصنوعی را در خود جای میدهند. اگر تصمیم به جایگزینی دندانهای از دست رفته با دندان مصنوعی دارید، آنها به صورت سفارشی ساخته میشوند تا با اندازه و شکل دهان شما متناسب باشند و تا حد امکان طبیعی به نظر برسند.
سایر روشهای جایگذاری دندان مصنوعی
علاوهبر دست دندان یا فول دنچر، روشهای دیگری نیز برای پُر کردن جای خالی دندانهای کشیده شده وجود دارد. تمام این روشها مزایا و معایب خاص خود را داشته و همچنین کاربردهای مختلفی دارند. مهمترین این روشها عبارتاند از:
- پروتز پارسیل: پروتز پارسیل یک پروتز متحرک بوده زمانی مورد استفاده قرار میگیرد که فرد فقط تعدادی از دندانهای خود را از دست داده باشد. شیوه اجرای پروتز پارسیل به این صورت است که قلابهای فلزی یا پایههای پلاستیکی به دندانهای باقیمانده متصل میشوند.
- بریج دندانی: بریج یک پروتز ثابت است که جای خالی دندان را با اتصال به دندانهای کناری پُر میکند. برای اجرای این روش بهطور معمول دندانهای سالم اطراف را تراش میدهند تا بریچ بر روی آنها سوار شود.
- ایمپلنت دندانی: یکی دیگر از شیوههای جایگزینی دندانهای کشیده شده ایمپلنت است. ایپلنت در واقع یک پروتز ثابت است که بهجای وصل شدن بر روی دندانهای کناری، توسط یک پایه تیتانیومی در داخل استخوان فک قرار میگیرد.
انتخاب بهترین روش از میان این موردها به شرایط دهان و لثه، بودجه و توصیه دندانپزشک بستگی دارد. برای همین ابتدا باید نزد یک دندانپزشک متخصص و حرفهای ویزیت شوید.
بررسی مزایای دست دندان
- بازگرداندن لبخند و زیبایی صورت
- بهبود توانایی صحبت کردن (ادای درست واژهها)
- کمک به جویدن غذا و بهبود هضم
- مصرف غذاهایی مانند گوشت و پروتئینها برای افزایش سطح مواد مغذی بدن
- هزینه کمتر نسبت به ایمپلنتهای دندانی
- ساخت سریع و امکان تعویض آسان
- متحرک بودن و قابلیت خارج کردن هنگام خواب یا تمیز کردن
بررسی معایب دست دندان
- احساس ناآشنایی و سختی در روزهای اول استفاده
- احتمال لقی یا حرکت پروتز در دهان
- کاهش نسبی قدرت جویدن نسبت به دندان طبیعی یا ایمپلنت
- نیاز به مراقبت و شستوشوی روزانه
- احتمال ایجاد زخم یا التهاب لثه در ابتدای استفاده
- کاهش حس طبیعی در خوردن غذاهای خاص (مثل خوراکیهای سفت)معرفی انواع دست دندان و شرح هر کدام
شیوههای صحیح مراقبت و نگهداری از دست دندان
هنگامی که دست دندان کامل را استفاده میکنید، مراقبت و نگهداری از آن بسیار اهمیت دارد. زیرا در صورت رعایت نکردن نکتههای مراقبتی ممکن است آسیب ببیند و دوام کمتری پیدا کند.
شست و شوی روزانه با محلول مخصوص
هر روز باید دست دندان را با محلول مخصوصش شست و شو دهید. البته تا حد امکان پیشنهاد میشود پس از وعدههای غذایی این کار را انجام دهید. به ترجیح متخصصان، این فرآیند تمیزکاری باید توسط یک محلول مخصوصش انجام شود. خمیردندانهای معمولی ممکن است به سطح پروتز آسیب و خراش وارد کنند.
خارج کردن هنگام خواب
یکی دیگر از موثرترین اقدامها در نگهداری بهتر است شبها هنگام خوابیدن، دست دندان را از دهان خارج کنید تا لثهها استراحت کنند و از بروز زخم یا عفونت جلوگیری شود.
اگر بتوانید هر شب هنگام خواب، دست دندان را از دهان خارج کنید، قدم مثبتی در راستای حفظ سلامت و دوام آن برداشتهاید. البته این کار برای حفظ سلامت لثهها بیشتر. پیشنهاد میشود. زیرا پروتز یک جز خارجی از فک و دهان به حساب میآید که با استفاده طولانی مدت میتواند آسیبهایی مانند زخم و عفونت بر روی لثه ایجاد کند.
جلوگیری از ضربه یا افتادن
دست دندان آنچنان محکم نبوده و در برابر ضربه فیزیکی آسیپپذیر است. در صورت افتادم ممکن است ترک بخورد یا بشکند. بنابراین در هنگام جابهجایی آن حواس جمع باشید. حتی بههنگام شست و شو نیز توجه داشته باشید که بر روی سطحی نرم آن را قرار دهید تا فشاری به دست دندان وارد نشود.
مراجعه دورهای به دندانپزشک
همواره بهمنظور حفظ کارایی بهتر دست دندان پیشنهاد میشود هر از چند گاهی به دندانپزشک برای بررسیهای دورهای مراجعه کنید. این کار را حتی اگر مشکل خاصی ندارید انجام دهید. گاهی وقتهای مشکلهای پنهان وجود داشته که تنها دندانپزشک میتواند متوجه آنها شود. بهتر است هر 6 تا 12 ماه یکبار به دندانپزشک مراجعه کنید تا وضعیت لثهها و فیت بودن پروتز بررسی شود.
رعایت این نکتههای ساده، منجر به افزایش طول عمر و دوام و کارایی دست دندان یا فول دنچر خواهد شد.
مقایسه دست دندان و ایمپلنت
بسیاری از افراد، تصور میکنند دست دندان یا ایمپلنت یک چیز است. غافل از اینکه علاوهبر یکی نبودن دست دندان و ایمپلنت، تفاوتهای شایع و زیادی در میان این دو وجود دارد. جدول زیر را بهطور کامل بررسی کنید:
| ویژگیها | دست دندان (فول دنچر) | ایمپلنت دندانی |
| نوع | پروتز متحرک | پروتز ثابت (جایگزین ریشه دندان) |
| ظاهر و زیبایی | طبیعی، ولی کمی مصنوعیتر از ایمپلنت | از لحاظ ظاهری بسیار نزدیک به دندان طبیعی |
| قدرت در جویدن غذا | کمتر از دندان طبیعی | تقریباً مشابه دندان طبیعی |
| راحتی استفاده | نیاز به عادت کردن، احتمال لقی | ثابت و بدون جابهجایی |
| دوام و ماندگاری | 5 تا 10 سال (با مراقبت خوب) | بیش از 20 سال یا مادامالعمر |
| هزینه | کمتر و اقتصادیتر | بیشتر و پرهزینهتر |
| زمان درمان | کوتاه (چند روز تا چند هفته) | طولانیتر (چند ماه به دلیل جوش خوردن پایه) |
| تأثیر بر استخوان فک | ممکن است باعث تحلیل استخوان شود | مانع تحلیل استخوان فک |
| نحوه مراقبت | نیاز به شستوشو و خارج کردن در شب | مشابه دندان طبیعی (مسواک و نخ دندان) |
آیا واقعا دست دندان خوبه؟
یکی از اساسیترین سوالهای مراجعان دندانپزشکی، این است که دست دندان خوبه یا فایده خاصی نداره؟ برای پاسخ به این سوال، باید بگوییم که این موضوع میتواند برای هر فرد و شرایط خاص متفاوت باشد. برای برخی از افراد دست دندان خوبه ولی برای برخی خوب نیست.
تشخیص اینکه دست دندان خوبه یا نه با دندانپزشک است. دست دندان برای اشخاصی که به دلایلی مانند سن بالا، مشکلهای لثه و حتی هزینه نمیتوانند ایمپلنت انجام دهند، گزینهای ایدهآل محسوب میشود.
با اینکه دست دندان یا فول دنچر بهطور کامل جای دندانهای طبیعی یا دیگر شیوههای کاشت دندان مصنوعی (مانند ایمپلنت) را نمیگیرد، اما با این حال تاثیر بسزایی در افزایش کیفیت زندگی دارد.
هزینه دست دندان و فول دنچر
قیمت دست دندان یا فول دنچر به عوامل مختلفی بستگی دارد؛ عواملی مانند نوع پروتز (کامل و …)، جنس مواد بهکار رفته، تعداد دندانهای جایگزینشده، مهارت و تجربه دندانپزشک، لابراتوار سازنده و حتی موقعیت جغرافیایی کلینیک! این موارد همگی در تعیین قیمت نهایی انجام خدمات دست دندان موثر هستند. بنابراین نمیتوانیم هزینه دقیقی در این بخش به شما اعلام کنیم. بهتر است برای استعلام دقیق هزینهها با مطب دندانپزشکی ارتباط برقرار کنید.
جمعبندی
پس فهمیدیم که دست دندان یا فول دنچر همان دندان مصنوعی و پروتز متحرکی است که جایگزین دندانهای شکسته و کشیده میشود. یعنی در واقع برای افرادی که دندانهای طبیعی خود را بهطور کامل یا به تعداد زیاد از دست میدهند این شیوه کمک میکند تا حد زیادی سطح کیفی زندگی خود را ارتقا دهند. زیرا نداشتن دندانهای کامل شرایط زندگی را سخت میکند. از جمله سختیهای آن میتوان به ناتوانی در حرف زدن و غذا خوردن اشاره کرد.
اگر میخواهید از بهترین دست دندان ها را خریداری نمایید، سایت رایکا دنتال این امکان را برای شما فراهم کرده است و میتونید به خوبی و به کمک این سایت از آن استفاده نمایید.
سوالهای متداول
ساختن دست دندان چقدر طول میکشد؟
مدت زمان ساخت دست دندان با توجه به نوع و اندازه متغیر است. بهطور معمول بین یک تا سه هفته زمان لازم است؛ چون شامل قالبگیری، ساخت در لابراتوار و تست نهایی میشود.
آیا میتوان با دست دندان همه غذاها را خورد؟
بله، ولی غذاهای خیلی سفت یا چسبنده ممکن است سختتر جویده شوند و بهتر است با احتیاط و بهآرامی این کار را انجام دهید.
آیا دست دندان در صورت شکستن یا ترک خوردن قابل ترمیم است؟
بله، در اکثر موارد دندانپزشک میتواند آن را تعمیر یا اصلاح کند. البته در گاهی مواقع نیاز به ساخت مجدد است. با این حال باید به دندانپزشک خود مراجعه کنید تا با بررسیهای متعدد و تخصصی نتیجه را به شما اعلام کنند.