اگر گذرتان به دندانپزشکی خورده باشد احتمالا اولین چیزی که توجهتان را جلب میکند صدای ویزویز معروفی است که از یک ابزار کوچک اما فوقالعاده سریع میآید. این ابزار توربین دندانپزشکی نام دارد؛ وسیلهای که بیشتر برای مواردی مثل تراش پوسیدگی و آمادهسازی دندان برای روکش بکار میرود. اگر میخواهید بدانید توربین دندانپزشکی چیست، چه کاربردی دارد، انواع آن کداماند و استفاده از آن درد دارد یا نه؛ در ادامه این مطلب با ما همراه باشید تا با این ابزار مهم و کاربردی که صدای آن دلیل ترس بسیاری از افراد از دندان پزشکی نیز هست آشنا شوید…
توربین دندانپزشکی چیست؟
توربین دندانپزشکی یکی از اصلیترین ابزارهای کار دندانپزشکان است که برای تراش، شکل دهی و آمادهسازی دندان استفاده میشود. این دستگاه کوچک با استفاده از نیروی هوای فشرده یا در برخی مدلها انرژی الکتریکی، فِرِزی بسیار ظریف را با سرعتی فوق العاده (تا حدود ۴۰۰ هزار دور در دقیقه) به چرخش درمیآورد.
سرعت بالای توربین باعث میشود دندانپزشک بتواند با دقت میلیمتری، پوسیدگیها را پاکسازی کرده یا سطح دندان را برای ترمیم و روکش آماده کند. اغلب توربینها مجهز به سیستم پاشش آب (یا همان خنککننده) هستند تا حین کار، دندان را خنک کنند و از آسیب دیدن بافت جلوگیری شود. این ترکیب سرعت، دقت و خنکسازی باعث شده توربین به یکی از ضروریترین ابزارها در هر مطب دندانپزشکی تبدیل شود.
به نقل از سایت dentaltix:
A dental turbine is a rotary instrument that is driven by air compression directly through the dental unit’s hose via a coupling. Among all rotary instruments, it has the highest speed (from 100,000 to 500,000), but the lowest torque. The working speed is about half of the free rotation speed.
ترجمه فارسی:
توربین دندانپزشکی یک ابزار چرخشی است که با فشرده سازی هوا مستقیماً از طریق شلنگ یونیت دندانپزشکی و از طریق یک کوپلینگ به حرکت در می آید. در بین تمام ابزارهای چرخشی، این توربین بالاترین سرعت (از ۱۰۰۰۰۰ تا ۵۰۰۰۰۰) را دارد، اما کمترین گشتاور را دارد. سرعت کار آن تقریباً نصف سرعت چرخش آزاد است.
نحوه عملکرد و کاربرد توربین دندانپزشکی
توربین شبیه یک موتور جت کوچک است که به جای پره، یک فرز (ابزار برش) بسیار ظریف دارد. در مدلهای رایج، هوای فشرده از طریق شلنگ به موتور توربین وارد میشود و با عبور از پرههای داخلی، فرز را با سرعتی خیرهکننده ( تا ۴۰۰ هزار دور در دقیقه) به چرخش درمیآورد. بعضی مدلهای پیشرفتهتر با برق کار میکنند، اما اصل ماجرا یکی است، یعنی چرخاندن فرز با نهایت سرعت و دقت! این سرعت بالا باعث ایجاد همان صدای خاص و تیز میشود که برای خیلیها آشناست. برخی از مهمترین کاربردهای توربین دندانپزشکی عبارتند از:
- تراشیدن و شکلدهی دندان
- برداشتن پوسیدگی
- آماده سازی سطوح دندان
- حذف ترمیمهای قدیمی
- تراشیدن استخوان یا دندانهای نهفته
ساختار توربین دندانپزشکی به چه صورت است؟
توربین دندانپزشکی نه چندان ابزار پیچیدهای است و نه چندان ساده! یعنی با یکبار بررسی و مطالعه دقیق میتوانید از ساختار دقیق این ابزار کاربردی و کوچک، آگاه شوید.
بدنه یا هاندل (Handle): بدنه توربین بهطور دقیق همان بخشی است که دندانپزشک در دست میگیرد که بهطور معمول از جنس فلز مقاوم یا آلیاژ سبک ساخته میشود. طراحی این بخش از توربین دقت و ظرافت بالایی میخواهد و در واقع برای راحتی و کنترل کامل دندانپزشک بر توربین حائز اهمیت است. لولههای انتقال هوا و آب از داخل این بدنه عبور میکنند.
هد یا سر توربین (Head): هد توربین همان محل قرارگیری موتور و بلبرینگها است. در داخل این بخش، ابزار برش نصب میشود. این بخش را کوچک میسازند تا پزشک بتواند به راحتی و با بیشترین میزان دقت روی دندان کار کند.
بلبرینگها و موتور: موتور توربین، همان قلب تپنده توربین به حساب میآید. موتور در واقع انرژی لازم برای چرخش درآمدن ابزار برش را تأمین میکند. بلبرینگها نیز نقش موثری در کاهش لرزش ایفا کرده و به نوعی موجب افزایش سرعت توربین میشود.
نازل آب و هوا: یکی از بخشهای جالب و کاربردی توربین دندانپزشکی، نازل آب و هوا است. از این نازل همزمان آب و هوا با فشار بالا گذر میکنند تا به عنوان سیستم خنک کننده عمل کرده و مانع از داغ شدن ابزار چرخش میشود. این ویژگی برای جلوگیری از آسیب رسیدن به دندان و لثه بسیار مناسب است.
بررسی انواع مختلف توربینهای دندانپزشکی
انواع مختلفی از توربینهای دندانپزشکی وجود دارند. از لحاظ نوع عملکرد و کاربردها و امکانات متنوع، توربینها در دستهبندیهای متعددی قرار میگیرند. به در ادامه توربینهای هوایی، الکتریکی، توربینهای دارای LED، پوش باتن و آچاری را توضیح دادیم:
توربینهای هوایی
توربین هوایی یعنی توربینی که با فشار هوا کار میکند. این نوع توربینها از سرعت بیشتری به نسبت سایر مدلها برخوردار هستند. کاربرد این توربینها برای برش دندان، آمادهسازی حفره و سایر اقدامهای ترمیمی دندان است.
توربینهای الکتریکی
تفاوت این توربینها با مدل قبلی، در موتور و نوع کارکرد آنهاست. این مدل با موتور الکتریکی کار میکند و سرعت قابل تنظیم دارد. همچنین توربینهای الکتریکی صدا و لرزش کمتری به نسبت توربینهای فشار هوا دارند. برای کارهای درمانی ظریفتر و حساستر از این توربینها استفاده میکنند.
توربینهای دارای LED
یکی از هوشمندترین و بهترین توربینهای بازار، توربینهای مجهز به LED است. این نور ال ای دی فضای دید بهتری برای دندانپزشک ایجاد میکند. به همین دلیل برای درمانهای دقیقتر از توربینهای دارای LED استفاده میشود.
توربین پوش باتن
توربین پوش باتن یک نوع توربین است که میتوانید با استفاده از فشار دادن دکمه روی بخش هد توربین، فرز یا همان ابزار چرخش را تعویض کنید. گاهی اوقات نیاز است برای اقدامهای مختلف فرز توربین جابهجا شود؛ که این کار در توربین پوش باتن تنها با فشردن دکمه و خارج کردن و قراردادن فرز جدید به سادگی قابل انجام است.
توربین آچاری
در توربینهای آچاری تعویض فرز کمی زمانبر خواهد بود. برای تعویض فرز توربین باید از آچار مخصوص استفاده شود. با این حال، امنیت و استحکام فرز در این نوع توربینها بیشتر حفظ میشود.
توربین دندانپزشکی چه مزایایی دارد؟
مهمترین مزیت توربین دندانپزشکی، یا در واقع بهتر است بگوییم دلیل اختراع این دستگاه، سرعت بالای آن است. همانطور که میدانید به اندازه 300 هزار دور در دقیقه (مقدار میانگین میان توربینها) این ابزار میچرخد و امکان آماده کردن ساختار دندان با نهایت سرعت و دقت را به دندانپزشک میدهد. حال در ادامه با سایر جنبههای مثبت این دستگاه آشنا میشوید:
- سیستم خنککننده برای کاهش درد و حساسیت دندان
- استفاده و کاربرد گسترده برای درمانهای مختلف و پیچیده
- قابل استریل شدن به منظور حفظ بهداشت
آیا توربین دندانپزشکی معایب خاصی دارد؟
توربینها بهطور معمول هزینه بالایی داشته و نیازمند نگهداری مداوم هستند. همچنین برخی از توربینهای دندانپزشکی صدای بسیار زیاد و گوشخراشی دارند. البته انواع متعددی از توربینها در بازار موجود است و انواع کمصدا و بیصدا نیز قابل تهیه هستند. استفاده مداوم از این دستگاه، ممکن است به موتور و بلبرینگ فشار وارد کند و دچار فرسایش این قطعات شود. البته هر توربین دندانپزشکی از برندها و انواع مختلف، طول عمر مشخص خود را دارد.
آیا استفاده از توربین دندانپزشکی سخت است؟
بله، توربینهای دندانپزشکی نیازمند کسب مهارت و توانایی برای استفاده هستند. دندانپزشکانی که مهارت بالایی در استفاده از توربینهای دندانپزشکی دارند، کیفیت و سرعت خدماترسانی آنها نیز بالاتر میرود. این دستگاه با سرعت بالایی در چرخش است، به همین دلیل استفاده نادرست از آن میتواند موجب آسیبرساندن به دندان یا لثه بیماران شود.
علاوهبر این موضوع، بسیاری از مواقع عامل اصلی خرابی و فرسودگی توربین دندانپزشکی عدم آگاهی کافی در خصوص استفاده اصولی از دستگاه است. بنابراین اگر دندانپزشکان مهارت کافی در استفاده این ابزار را کسب کنند قادر به افزایش طول عمر دستگاه خواهند بود.
نحوه نگهداری و مراقبت از توربین دندانپزشکی
همانطور که توربین دندانپزشکی یک ابزار پرکاربرد و پرمصرف است، به همان اندازه نیز ابزاری حساس بوده که به مراقبت و نگهداری اصولی نیاز دارد. علاوهبر نکتههای بهداشتی در نگهداری، باید از برخی نکتههای فنی نیز آگاه باشید تا بتوانید طول عمر توربین را بیشتر کرده و عملکرد آن را بهبود دهید.
استریل و ضدعفونی پس از هر بیمار
بدون استثناء دندانپزشکان باید پس از استفاده توربین برای یک بیمار، آن را ضدعفونی کنند. دستگاه استریل اتوکلاو از مرسومترین شیوه ضدعفونی و بهداشتی کردن توربینها و سایر ابزار دندانپزشکی است. در واقع اتوکلاو استانداردهای لازم را برای شست و شوی صحیح توربین دندانپزشکی در اختیار دارد. در صورت شست و شوی غیر اصولی (با شویندهها و دمای نامناسب) به بلبرینگها و موتور توربین آسیب وارد میشود.
روانکاری منظم
روغنکاری بهخصوص برای افزایش طول عمر بلبرینگها به شدت پیشنهاد میشود. روزانه باید چند مرتبه توربینها روغن کاری شوند. زیرا بلبرینگها با سرعت زیاد در چرخش هستند و خیلی زود دچار خشکی و فرسایش خواهند شد.
کنترل فشار هوا و آب
همواره باید استانداردهای تنظیم فشار هوا و آب رعایت شود. اگر فشار هوا بیش از اندازه باشد، کارتریجهای توربین دچار خرابی میشوند. بهطور معمول شرکتهای سازنده توربین، نحوه استفاده صحیح و کنترل فشار آب و هوای دستگاه را به شما خواهند گفت.
نگهداری صحیح در زمان عدم استفاده
نگهداری توربینها تنها به زمان استفاده و درمان خلاصه نمیشود؛ باید در مواقعی که از توربینها استفاده خاصی ندارید نیز اصول نگهداری را رعایت کنید. توربینها را همواره در یک محیط خشک و تمیز بگذارید. بهطور معمول جعبههای خاصی برای نگهداری توربین وجود دارند که مانع ورود گرد و غبار و آلودگی به داخل اجزای توربین میشوند.
سرویس دورهای
هر از چند گاهی، توربینهای دندانپزشکی را سرویس کنید. این کار باید توسط مهندسان تجهیزات دندانپزشکی انجام شود. در زمان سرویسهای منظم دورهای مشکلهای احتمالی و خرابیهای دستگاه شناسایی خواهند شد و تا دیر نشده میتوان آنها را تعمیر کرد.
جلوگیری از افتادن یا ضربه
همواره باید حواس جمع بود تا توربین ضربه نبیند. این دستگاه بسیار ظریف است و در صورت افتادن و وارد شدن ضربه فیزیکی، دچار آسیبدیدگی خواهند شد.
نکات مهم در انتخاب و خرید توربین دندانپزشکی
همواره در خرید توربین دندانپزشکی باید به نکتههای مهمی توجه داشته باشید؛ عدم توجه به نکتههای مهمی از جمله کیفیت و برند، قیمت، سرعت توربین و … ممکن است موجب پشیمانی در خرید شود. اولین و مهمترین موضوعی که باید به آن توجه کنید، انتخاب یک فروشگاه معتبر و مناسب برای خرید است. اعتبار فروشنده موردنظر، از هرچیزی مهمتر خواهد بود. رایکا دنتال یکی از معتبرترین و با سابقهترین مراکز تخصصی فروش تجهیزات دندانپزشکی به خصوص توربین دندانپزشکی به حساب میآید. برخی دیگر از نکتههای مهم در خرید این دستگاه عبارتند از:
- سرعت و قدرت
- نوع اتصال
- سیستم خنککننده
- دارای نور (LED)
- قابلیت تعویض فرز
- وزن و ابعاد و طراحی
- صدای دستگاه
- کیفیت کارتریج و بلبرینگها
- قابلیت استریل
- قیمت منصفانه و مقرونبهصرفه
- گارانتی و خدمات پس از فروش
جمعبندی
توربین دندانپزشکی یکی از پُرکاربردترین ابزارهای کلینیک دندانپزشکی به حساب میآید که تمامی نکات مهم و شناختی آن در رایکا دنتال معرفی شد. از این دستگاه برای درمانهای ترمیمی و اقدامهای زیبایی دندان استفاده میکنند. توربین یا با فشار هوا یا با موتور الکتریکی به حرکت در میآید و سرعت بالایش قابلیت ایجاد برشهای سطحی و عمیق بر روی دندان را فراهم میآورد.
این ابزار، نیازمند مهارت کافی دندانپزشک برای استفاده درست است. زیرا دندانپزشک باید بهخوبی بتواند بر سرعت بالای توربین مسلط باشد و مانع از آسیبدیدگی دندانها و لثه بیمار شود. همچنین نگهداری از این دستگاه شامل اصول خاصی است که میتوانند طول عمر استفاده از آن را بیشتر کنند. ممنون از اینکه تا پایان محتوا ما را همراهی کردید…