برای جا افتادن درست دندان مصنوعی چه کنیم؟ اگر مدت کوتاهی است که از دندان مصنوعی استفاده می‌کنید، می‌توانید با انجام تمرین‌های خانگی مانند تمرین صحبت کردن و آرام آرام جویدن غذا، به دهان و استخوان فک و لثه خود فرصت سازگاری با دندان مصنوعی را می‌دهید. از طرفی اگر مدت زمان طولانی می‌گذرد که دندان مصنوعی استفاده می‌کنید و ناگهان لق شده، به احتمال زیاد نیاز به راهکارهای تخصصی دندانپزشکی مانند ریلاین، تنظیم و تعویض دندان مصنوعی است.
در صورت مشاهده علائمی مانند جابه‌جایی مداوم هنگام صحبت کردن و غذاخوردن، زخم شدن یا احساس درد و التهاب لثه، در سریع‌ترین زمان ممکن به دکتر دندانپزشکی بروید تا با بررسی‌های لازم، راهکارهای تخصصی را در دستور کار قرار دهد.
منظور از جا افتادن دندان مصنوعی در دهان چیست؟
جا افتادن دندان مصنوعی یعنی پروتز به‌درستی روی لثه و فک قرار بگیرد و هنگام صحبت کردن یا غذا خوردن، لقی و جابه‌جایی آزاردهنده نداشته باشد. در روزهای اول ممکن است فرد به دلیل جدید بودن پروتز، احساس شل بودن یا ناراحتی داشته باشد که معمولاً با گذشت زمان بهتر می‌شود؛ اما اگر دندان مصنوعی همچنان لق میزند یا از جای خود خارج می‌شود، ممکن است به دلیل تغییرات لثه و استخوان یا فیت نامناسب پروتز باشد و نیاز به تنظیم یا ریلاین داشته باشد.
چرا دندان مصنوعی به خوبی جا نمی‌افتد؟
پس از جایگزینی دندان‌های از دست رفته، به احتمال زیاد با این مشکل روبه‌رو می‌شوید که دندان مصنوعی شما به خوبی جا نیفتاده است؛ و این موضوع برایتان سوال می‌شود که چرا دندان‌های مصنوعی به‌خوبی در جا قرار نمی‌گیرند و برای جا افتادن درست دندان مصنوعی چه کنیم؟ بیایید ابتدا علت این اتفاق را جویا شویم:
اگر به‌تازگی دندان مصنوعی گذاشته‌اید، احتمالاً دو دلیل اصلی برای جا نیفتادن آن وجود دارد. تازه بودن دندان مصنوعی و عادت نکردن عضلات زبان و گونه به آن، همچنین قالب‌گیری و طراحی نامناسب پروتز، از دلایل احتمالی هستند.
با این حال، اگر مدتی است که از دندان مصنوعی استفاده می‌کنید و به خوبی جا نیفتاده و ثبات کافی را ندارد، ممکن است دلایلی نظیر تحلیل استخوان فک، تغییر شکل لثه و فرسودگی دندان مصنوعی در آن دخیل باشند. به‌هرصورت چیزی که اهمیت دارد این است که بدانید چگونه دندان مصنوعی به خوبی جا می‌افتد.
به نقل از وب‌سایت: bucktowndental
Your dentures may feel uncomfortable for a number of reasons. For example, your mouth could be recovering from trauma. If you have teeth extractions, the inflammation and soreness might affect the fit of your dentures.
Furthermore, tooth losses and extractions can shrink your bones and gums, so you may need adjustments as your oral landscape evolves. Another cause of discomfort can be damaged dentures. If this occurs, your dentures could lose their tight grip.
The most common reason people feel their dentures don’t fit has nothing to do with the fit but rather the new sensation of wearing the appliances. If you’re new to wearing dentures, in time, you should be able to eat, talk, and smile like a pro.
ترجمه به فارسی:
دندان مصنوعی شما ممکن است به دلایل مختلفی باعث ناراحتی شود. برای مثال، ممکن است دهان شما هنوز در حال بهبود پس از یک آسیب یا درمان باشد. اگر به‌تازگی دندان کشیده‌اید، التهاب و درد لثه می‌تواند روی نحوه قرار گرفتن دندان مصنوعی تأثیر بگذارد.
از دست دادن یا کشیدن دندان‌ها می‌تواند به مرور باعث تحلیل استخوان فک و تغییر بافت لثه شود. به همین دلیل، با تغییر شرایط دهان ممکن است دندان مصنوعی شما به تنظیم نیاز پیدا کند. آسیب دیدن دندان مصنوعی نیز می‌تواند یکی دیگر از دلایل ناراحتی باشد. در چنین شرایطی، پروتز ممکن است گیر و چسبندگی مناسبی نداشته باشد و بیشتر جابه‌جا شود.
رایج‌ترین دلیلی که افراد احساس می‌کنند دندان مصنوعی‌شان به‌درستی در جای خود قرار نمی‌گیرد، لزوماً به فیت پروتز مربوط نیست، بلکه می‌تواند به احساس جدید استفاده از دندان مصنوعی در دهان مربوط باشد. اگر به‌تازگی استفاده از دندان مصنوعی را شروع کرده‌اید، به مرور زمان می‌توانید دوباره به‌راحتی غذا بخورید، صحبت کنید و لبخند بزنید.
راهکارهای خانگی جا افتادن دندان مصنوعی
اگر شما هم جزو افرادی هستید که می‌پرسید برای جا افتادن دندان مصنوعی چه کنیم، بهتر است با اقدام‌های خانگی مانند آرام آرام جویدن غذا در روزهای اول، جویدن با هر دو طرف دهان و غیره آشنا شوید. این راهکارهای خانگی از لحاظ علمی و تخصصی بررسی شدند و در صورت اجرا شدن درست و اصولی می‌توانند موثر واقع شوند. البته نکته‌های زیر ترکیبی از بایدها و نبایدهایی است که پس از درمان و قرارگیری دندان مصنوعی ضروری هستند.
– در روزهای اول غذاهای نرم بخورید
دندانپزشکان و متخصصان همواره پیشنهاد می‌کنند باید در روزهای ابتدایی، غذا را به قطعات کوچک تقسیم کنید و با سرعت کم بجوید. در این مسیر تا از ثبات کامل دندان مصنوعی اطمینان حاصل نکردید، از خوردن غذاهای بسیار سفت و چسبنده جلوگیری کنید.
– غذا را با هر دو طرف دهان بجوید
نکته دیگر برای جا افتادن درست دندان مصنوعی، جویدن غذا در هر دو طرف دهان است. به این معنا که غذا را فقط یک طرف دهان قرار ندهید. اگر با یک طرف سمت دهان شروع به جویدن غذاها کنید به طرف دیگر فشار وارد می‌کند و احتمالاً دندان مصنوعی از جای خود در خواهد آمد.
– برای صحبت کردن تمرین کنید
مشکل جا نیفتادن دندان مصنوعی فقط درمورد غذا خوردن نیست، بسیاری از افراد برای صحبت کردن نیز ممکن است دچار مشکل شوند. به این معنا که صحبت کردن و تکلم برای برخی از افراد به راحتی قبل نیست. در این شرایط تمرین‌هایی مانند بلند صحبت کردن یا تکرار کلماتی که تلفظ سخت و دشواری دارند می‌تواند باعث شود که زودتر به دندان مصنوعی عادت کنید.
– نحوه گذاشتن و برداشتن دندان مصنوعی را تمرین کنید
نحوه گذاشتن دندان مصنوعی در دهان را باید به‌صورت اصولی یاد بگیرید و انجام دهید. پروتز را با آرامش و بدون فشار زیاد در جای خود بگذارید؛ زیرا وارد شدن فشار زیاد ممکن است به لثه فشار وارد کند یا باعث جابه‌جایی پروتز شود.
– از چسب دندان مصنوعی استفاده کنید
معمولاً دندانپزشکان برای روزهای اول توصیه می‌کنند در صورت نیاز از مقدار کمی چسب دندان مصنوعی (Denture Adhesive) استفاده شود. این چسب می‌تواند ثبات پروتز را هنگام صحبت کردن و غذا خوردن افزایش دهد. با این حال اگر نیاز به استفاده مداوم و مقدار زیادی چسب باشد، پیشنهاد می‌کنیم به دندانپزشک مراجعه کنید؛ زیرا ممکن است دندان مصنوعی به‌درستی روی لثه قرار نگرفته باشد و به تنظیم یا اصلاح نیاز داشته باشد.
مراحل استفاده از چسب دندان مصنوعی به شرح زیر است:
- دندان مصنوعی را تمیز کنید.
- مقدار کمی چسب روی قسمت داخلی قرار دهید.
- پروتز را طبق دستور سازنده داخل دهان قرار دهید.
- چند ثانیه با فشار ملایم در جای خود نگه دارید.
- اگر چسب از اطراف پروتز بیرون زد، احتمالاً مقدار آن زیاد بوده است.
چسب دندان مصنوعی در انواع مختلفی مانند چسب کرمی، چسب پودری و چسب نواری تولید می‌شود. هرکدام از این محصولات روش استفاده متفاوتی دارند و می‌توانند در صورت استفاده صحیح، به کاهش حرکت دندان مصنوعی هنگام صحبت کردن و غذا خوردن کمک کنند.
– به لثه و دهان فرصت استراحت بدهید
همانطور که اغلب متخصصان دندانسازی و دندانپزشکی اظهار دارند، بهتر است دندان مصنوعی هنگام خواب از دهان خارج شود. این اقدام منجر به این می‌شود تا لثه‌ها فرصت استراحت داشته باشند و خطر تحریک و التهاب بافت‌های اطراف کاهش پیدا کند. با رعایت این موضوع برای روزهای اول، بافت‌های دهان فرصت سازگاری بیشتری با پروتز پیدا می‌کنند و احتمال بروز ناراحتی و زخم لثه نیز کاهش می‌یابد.
چه زمانی چسب و راهکارهای خانگی کافی نیستند؟
اگر راهکارهای خانگی برای جا افتادن دندان مصنوعی را انجام دادید و همچنان دندان مصنوعی لق است، چاره کار چیست؟ چرا دندان مصنوعی به‌خوبی در جا قرار نمی‌گیرد؟ هر زمان علائم و شرایط زیر را مشاهده کردید باید در اسرع وقت به دندانپزشکی مراجعه کنید:
- جابه‌جایی مداوم هنگام صحبت یا غذا خوردن
- درد، زخم یا التهاب مداوم لثه
- نیاز مکرر به استفاده از چسب دندان مصنوعی
- ترک‌خوردگی یا شکستگی پروتز
- لق شدن ناگهانی پس از مدتی استفاده
- دشواری در جویدن
- قرمزی، تورم یا خونریزی لثه
برای آشنایی با بهترین مارک دندان مصنوعی این مقاله را بخوانید: کلیک کنید
راهکارهای تخصصی جا افتادن دندان مصنوعی
در برخی مواقع ممکن است راهکارهای خانگی برای جا افتادن دندان مصنوعی موثر باشند، اما درصورتی‌که هیچ تاثیری نداشتند و همچنان دندان مصنوعی به‌خوبی جای نگرفته است باید به سراغ راهکارهای تخصصی بروید. راهکارهایی از قبیل تنظیم، ریلاین و تعویض دندان مصنوعی و استفاده از ایمپلنت برای نگهداری و ثبات بیشتر دندان مصنوعی قابل بررسی هستند.
– تنظیم دندان مصنوعی
یکی از راهکارهای تخصصی که در وهله اول دندانپزشک در دستور کار قرار می‌دهد، تنظیم دندان مصنوعی است. تنظیم دندان مصنوعی یعنی دندانپزشک قسمت‌هایی از پروتز را که باعث فشار، درد، زخم یا جابه‌جایی آن می‌شوند، اصلاح کند. این کار معمولاً زمانی انجام می‌شود که ساختار کلی دندان مصنوعی مناسب است اما در یک یا چند قسمت، تماس آن با لثه یا بافت‌های دهان مشکل دارد.
– ریلاین دندان مصنوعی (Relining)
اگر با گذشت زمان شکل لثه و استخوان فک تغییر کرده باشد، اصلاح پروتز انجام خواهد شد که به آن ریلاین دندان مصنوعی می‌گویند. ریلاین دندان مصنوعی (Denture Reline) روشی است که در آن سطح داخلی دندان مصنوعی که روی لثه قرار می‌گیرد، اصلاح می‌شود تا پروتز دوباره بهتر روی لثه بنشیند.
در این روش معمولاً نیازی به ساخت یک دندان مصنوعی کاملاً جدید نیست و با اضافه کردن مواد جدید، فاصله‌هایی که بین پروتز و لثه ایجاد شده‌اند اصلاح می‌شوند. البته در نظر داشته باشید که ریلاین برای تمام دندان‌های مصنوعی لق یا جا نیفتاده مناسب نیست، ممکن است در برخی شرایط انجام فرآیند ریلاین فایده‌ای نداشته باشد.
– تعویض دندان مصنوعی
درصورتی که پروتز بسیار فرسوده و قدیمی شده باشد، انجام اقدام‌هایی مانند ریلاین و تنظیم دندان مصنوعی ممکن نیست. در واقع به‌جای این اقدامات، دندان مصنوعی باید تعویض شود. دندانپزشکان با بررسی‌های لازم تصمیم می‌گیرند که آیا پروتز فعلی قابلیت اصلاح دارد یا ساخت یک پروتز جدید گزینه مناسب‌تری است.
در این شرایط، اگر پایه دندان مصنوعی دچار آسیب جدی شده باشد یا دندان‌ها به‌شدت ساییده شده باشند، دندانپزشک ساخت و قرار دادن یک دندان مصنوعی جدید را پیشنهاد می‌دهد.
– اوردنچر متکی بر ایمپلنت
گاهی برای افزایش ثبات دندان مصنوعی از ایمپلنت استفاده می‌شود، اما نه به این معنا که برای هر دندان یک ایمپلنت جداگانه قرار می‌گیرد. اوردنچر متکی بر ایمپلنت (Implant-Supported Overdenture) نوعی پروتز متحرک است که برای ثابت ماندن بهتر، روی چند پایه ایمپلنت قرار می‌گیرد.
در این روش، چند ایمپلنت در استخوان فک قرار داده می‌شوند و پس از طی شدن مراحل لازم، دندان مصنوعی به کمک اتچمنت‌های مخصوص روی آن‌ها قرار می‌گیرد. این اتصال باعث می‌شود پروتز هنگام صحبت کردن و غذا خوردن ثبات بیشتری داشته باشد و کمتر جابه‌جا شود.
ریلاین بهتر است یا تعویض دندان مصنوعی؟
انتخاب بین ریلاین و تعویض دندان مصنوعی به وضعیت خود پروتز و تغییراتی که در لثه و استخوان فک ایجاد شده بستگی دارد. اگر دندان مصنوعی هنوز سالم است اما به دلیل تغییر شکل لثه و فک دیگر به‌خوبی روی دهان قرار نمی‌گیرد، ریلاین می‌تواند گزینه مناسبی باشد. در مقابل، زمانی که پروتز قدیمی، فرسوده یا آسیب‌دیده باشد، ممکن است ساخت یک پروتز جدید نتیجه بهتری داشته باشد.
| شرایط | راهکار پیشنهادی |
| پروتز نسبتاً سالم است اما فیت آن تغییر کرده | ریلاین |
| یک یا چند نقطه فشار ایجاد می‌کند | تنظیم |
| پروتز بسیار قدیمی و فرسوده است | ساخت پروتز جدید |
| پروتز شکسته یا آسیب جدی دیده | تعمیر یا تعویض، بسته به شرایط |
| فک پایین با پروتز معمولی ثبات کافی ندارد | بررسی اوردنچر |
| بیمار به دنبال ثبات بیشتر است | بررسی ایمپلنت و اوردنچر |
دندان مصنوعی چقدر طول می‌کشد تا جا بیفتد؟
مدت زمان جا افتادن دندان مصنوعی برای همه افراد یکسان نیست و به عوامل مختلفی بستگی دارد. در روزهای اول، احساس وجود یک جسم جدید در دهان، افزایش بزاق، دشواری در صحبت کردن یا کمی ناراحتی هنگام غذا خوردن طبیعی است و معمولاً با گذشت زمان کمتر می‌شود. جدول زیر بازه‌های زمانی تقریبی سازگاری با دندان مصنوعی و اقدام مناسب در هر مرحله را نشان می‌دهد.
| بازه زمانی | احساس بیمار | کار پیشنهادی |
| روزهای اول | احساس جسم خارجی در دهان، افزایش بزاق و دشواری در صحبت کردن | تمرین صحبت کردن و خوردن غذاهای نرم |
| هفته اول | هنوز پروتز کامل جا نیفتاده و ممکن است هنگام جویدن کمی حرکت کند | جویدن آرام غذا و استفاده هم‌زمان از دو طرف دهان |
| هفته دوم تا چهارم | سازگاری با دندان مصنوعی بهتر می‌شود و صحبت کردن و غذا خوردن راحت‌تر می‌شود | افزایش تدریجی تنوع غذاها و ادامه تمرین |
| بعد از چند هفته | معمولاً کنترل و راحتی فرد باید بهتر شده باشد | در صورت ادامه لقی، درد یا ایجاد زخم، مراجعه به دندانپزشک |
توجه داشته باشید که این جدول یک زمان‌بندی تقریبی برای سازگاری با انواع دندان مصنوعی است و نباید آن را زمان قطعی جا افتادن در نظر گرفت. اگر بعد از گذشت چند هفته پروتز همچنان به‌طور آزاردهنده‌ای حرکت می‌کند، از جای خود خارج می‌شود یا باعث درد و زخم لثه می‌شود، بهتر است توسط دندانپزشک بررسی شود.
بهترین روش برای جا افتادن دندان مصنوعی کدام است؟
بهترین روش به علت لقی یا نامناسب بودن دندان مصنوعی بستگی دارد و نمی‌توان یک راهکار را برای همه افراد مناسب دانست. برای مثال برای دندان مصنوعی که به تازگی در دهان قرار گرفته است شرایط سازگاری و جا افتادن با دندان مصنوعی که بعد از مدتی لق شده یا دیگر قدیمی و فرسوده شده متفاوت خواهد بود.
- دندان مصنوعی تازه است: به بدن فرصت سازگاری بدهید و با غذای نرم، تمرین صحبت کردن و جویدن دوطرفه، استفاده از پروتز را تمرین کنید.
- دندان مصنوعی بعد از مدتی لق شده است: ممکن است شکل لثه و استخوان فک تغییر کرده باشد و پروتز به تنظیم یا ریلاین نیاز داشته باشد.
- پروتز قدیمی اما سالم است: در صورت مناسب بودن شرایط، ریلاین یا تنظیم می‌تواند به بهبود فیت آن کمک کند.
- پروتز فرسوده یا نامتناسب است: ممکن است ساخت یک دندان مصنوعی جدید انتخاب مناسب‌تری باشد.
- ثبات پروتز همچنان کافی نیست: در این شرایط می‌توان با نظر دندانپزشک، گزینه‌هایی مانند اوردنچر متکی بر ایمپلنت را بررسی کرد.
بررسی نهایی راهکارهای جا افتادن دندان مصنوعی
برای جا افتادن درست دندان مصنوعی، ابتدا باید مشخص شود که مشکل ناشی از تازه بودن پروتز و نیاز به سازگاری است یا به دلیل تغییرات لثه، استخوان فک و نامناسب شدن فیت پروتز ایجاد شده است. راهکارهایی که می‌توانید در خانه انجام دهید تا دندان مصنوعی درست جا بیفتد شامل تمرین صحبت کردن، خوردن غذاهای نرم و جویدن با هر دو طرف دهان و استفاده از چسب دندان مصنوعی می‌شوند.
درصورت برطرف نشدن مشکل لق بودن دندان مصنوعی، اقدام‌هایی نظیر تنظیم، ریلاین، تعویض پروتز یا استفاده از اوردنچر متکی بر ایمپلنت در دسترس هستند. فقط مهم این است که در سریع‌ترین زمان ممکن به دکتر دندانپزشکی مراجعه کنید. البته انتخاب مرجع معتبر و خرید دندان مصنوعی باکیفیت مانند فروشگاه رایکا دنتال، در کنار انتخاب راهکار درمانی مناسب اهمیت دارد.
سوالات متداول
۱. از کجا بفهمم دندان مصنوعی به‌درستی روی فک قرار نگرفته است؟
اگر دندان مصنوعی هنگام صحبت کردن یا غذا خوردن جابه‌جا می‌شود، باعث ایجاد زخم یا درد در لثه می‌شود، در بعضی قسمت‌ها فشار ایجاد می‌کند یا جویدن و صحبت کردن را برایتان دشوار می‌کند، احتمالاً به‌درستی فیت نشده است.
۲. آیا می‌توان دندان مصنوعی را برای فیت بهتر تغییر شکل داد؟
بله، دندانپزشک در بسیاری از موارد می‌تواند دندان مصنوعی را تنظیم یا اصلاح کند.
3. اگر دندان مصنوعی باعث درد یا زخم لثه شود، چه کاری باید انجام دهم؟
اگر دندان مصنوعی باعث درد یا ناراحتی می‌شود، سعی نکنید خودتان آن را تنظیم یا تراش دهید. بهتر است برای بررسی پروتز به دندانپزشک مراجعه کنید. دندانپزشک می‌تواند علت مشکل را پیدا کند و در صورت نیاز، روش‌هایی مانند ریلاین یا تعویض دندان مصنوعی را پیشنهاد کند.
4. لقی دندان مصنوعی را چطور برطرف کنیم؟
برای رفع لقی، ابتدا علت مشکل باید توسط دندانپزشک بررسی شود. بسته به شرایط، تنظیم، ریلاین، تعویض پروتز یا استفاده از اوردنچر متکی بر ایمپلنت می‌تواند پیشنهاد شود.
5. آیا چسب دندان مصنوعی باعث جا افتادن آن می‌شود؟
خیر، چسب می‌تواند گیر پروتز مناسب را بیشتر کند، اما جایگزین پروتز نامتناسب یا ریلاین نیست.
6. اگر دندان مصنوعی زخم ایجاد کند چه کنیم؟
اگر زخم یا درد شدید است، مراجعه برای تنظیم ضروری است و نباید پروتز را خودسرانه تراش داد.