گلاس آینومر یکی از مادههای ترمیمی در دندانپزشکی محسوب میشود که در این امر بسیار پُرکاربرد است. این ماده از ترکیب پودر شیشه سیلیکات پلیمر محلول در آب تشکیل میشود. مهمترین کاربردهای این ماده شامل ترمیم موقت دندان، چسباندن روکش، بریج و براکتهای دندان و برای لایه پوششی زیر مواد ترمیمی میشوند.
در واقع گلاس آینومر یک چسب و پُر کننده دندان در فرآیندهای ترمیمی است. استفاده از این ماده اهمیتهای فراوانی داشته و به همین دلیل بسیاری از دندانپزشکان از آن بهرهمند میشوند. گلاس آینومر انواع مختلفی دارد. انواع مختلف گلاس آینومر با توجه به نوع کاربرد و روش سخت شدن و ترکیبات شیمیایی دستهبندی میشود. بهطور کلی برخی از مهمترین انواع گلاس آینومر شامل گلاس آینومر معمولی، رزینی، کامپومر، گلاس آینومرهای تقویت شده با فلز یا ویسکوزیته بالا میشوند. در ادامه این محتوا با ما همراه باشید تا با انواع گلاس آینومر بیشتر آشنا شوید.
انواع مختلف گلاس آینومر در دندانپزشکی بر اساس روش سخت شدن
ممکن است برایتان سوال باشد که روش سخت شدن گلاس آینومر یعنی چه؟ ببینید، روش سخت شدن بهطور کلی یعنی گلاس آینومر چگونه و توسط چه چیزی سفت میشود. برخی از گلاس آینومرها با تنها با ترکیب پودر و مایع سفت شده، منتهی برخی دیگر توسط تابش نور سفت خواهند شد. به همین دلیل از لحاظ نوع و شیوه سفت شدن میتوان گلاس آینومرها را به دستهبندیهای تقسیم کرد. در ادامه انواع گلاس آینومر از لحاظ شیوه سخت شدن را بررسی خواهیم کرد.
- گلاس آینومر معمولی (Conventional GIC)
گلاس آینومر معمولی درواقع با ترکیب پودر و مایع سفت میشود. درواقع با ترکیب کردن پودر و مایع واکنشهای شیمیایی اتفاق میافتد که واکنش اسید-باز است. گلاس اینومر معمولی، چند دقیقه پس از ترکیب شروع به سفت شدن میکند؛ اما بهطور تقریبی چند ساعت طول میکشد که بهطور کامل سفت و سخت شود. این نوع از گلاس آینومر چند دقیقه پس از قرار دادن و ترکیب شدن، نسبت به رطوبت حساس است. یعنی اگر در همان دقایق ابتدایی، خیس شود یا بزاق به آن برسد ممکن است از میزان سختی و کیفیتش کم شود.
- گلاس آینومر تقویتشده با رزین
نوع دیگر از گلاس آینومرها بر اساس شیوه سخت شدن، گلاس آینومرهای تقویت شده با رزین هستند. این نوع، علاوهبر اینکه بهصورت واکنش اسیدی-بازی یا همان ترکیب پودر و مایع سفت میشوند؛ توسط نور دستگاه نیز قابلیت سفت شدن دارد. گلاس آینومر تقویت شده با رزین (گلاس آینومر رزینی) سرعت بیشتری در سفت شدن به نسبت گلاس آینومرهای معمولی داشته و همچنین دارای استحکام و دوام بیشتری نیز است.
- کامپومر (Compomer)
کامپومر نوعی کامپوزیت رزینی است که نمیتوان گفت بهطور دقیق یکی از انواع گلاس آینومر محسوب میشود. این ماده در واقع همان کاربرد گلاس آینومر را دارد و شبیه به آن است که از لحاظ شیوههای سخت شدن با سایر انواع گلاس آینومر که ذکر کردیم تفاوتهای زیادی دارد. کامپومرها درواقع تنها به شیوه تابش نور دستگاه سفت و سخت میشوند.
بخش دیگری که اهمیت بالایی در این دستهبندی (سخت و سفت شدن گلاس آینومر) دارد، موضوع میزان آزادسازی فلوراید است. فلوراید در ترکیب تمام گلاس آینومرها وجود دارد و پس از چسبیدن و سفت شدن در واقع آزاد میشود.
در ننتیجه آزاد شدن فلوراید:
- دندان سختتر میشود
- احتمال پوسیدگی کمتر میشود
- باکتریها ضعیفتر میشوند
حال در میان این سه نوع گلاس آینومر که نام بردیم، گلاس آینومر معمولی بیشترین میزان فلوراید را آزاد میکند. بعد از آن به ترتیب (زیاد به کم) گلاس آینومر رزینی و کامپومر آزاد سازی فلوراید کمتری دارند.
به نقل از وبسایت ncbi.nlm.nih.gov:
lass ionomer cement (GIC) is a self-adhesive restorative material. Chemically, it combines fluoro-aluminosilicate glass powder and polyacrylic acid liquid. GIC has a broad spectrum of restorative adult and pediatric dentistry uses and exhibits potent anti-cariogenic action.
ترجمه به فارسی:
سیمان گلاس آینومر (GIC) یک ماده ترمیمی خودچسب است. از نظر شیمیایی، پودر شیشه فلوئورو-آلومینوسیلیکات و مایع پلی اکریلیک اسید را ترکیب میکند. GIC طیف گستردهای از کاربردهای ترمیمی دندانپزشکی بزرگسالان و کودکان را دارد و عملکرد ضد پوسیدگی قوی از خود نشان میدهد.
انواع گلاس آینومر در دندانپزشکی بر اساس ترکیبات
گلاس آینومرها از لحاظ ترکیب نیز به انواع مختلفی تقسیم میشوند. تفاوت در ترکیب گلاس آینومرها بهطور مستقیم منجر به تفاوت در میزان قدرت و استحکام، کاربردها و ویژگیهای هر کدام خواهد شد. در جدول زیر اطلاعات کاملی از انواع گلاس آینومرها در اختیار شما قرار میدهیم که ترکیبات تشکیلدهنده متفاوتی نسبت به یکدیگر دارند.
| نوع گلاسآینومر | ترکیب اصلی | ویژگی مهم | کاربرد معمول |
| گلاسآینومر معمولی | پودر شیشه + مایع اسیدی | آزادسازی فلوراید زیاد، سفت شدن اسید–باز | ترمیمهای موقت و جزئی، لاینر |
| گلاسآینومر رزینی (RMGIC) | گلاسآینومر + رزین (مثل HEMA) | استحکام بیشتر، سخت شدن سریع با نور | ترمیمها و لاینرهای قویتر |
| گلاسآینومر تقویتشده با فلز | پودر شیشه + پودر نقره/فلز | مقاومت بالا، دوام بیشتر | نواحی تحت فشار، دندان شیری |
| گلاسآینومر با ویسکوزیته بالا | نسبت پودر بیشتر | مقاومت، سفتی و دوام بالاتر | ART، ترمیمهای قویتر |
انواع مختلف گلاس آینومر در دندانپزشکی بر اساس کاربرد
گلاس آینومرها علاوهبر شیوه سخت شدن و ترکیبات، از لحاظ کاربرد نیز به انواع مختلفی تقسیم میشوند. در ادامه انواع گلاس آینومر بر اساس کاربرد را به شما ارائه دادیم تا بهطور کل با انواع مختلف گلاس آینومر بیشتر آشنا شوید.
گلاس آینومرها برای چسباندن (Luting)
گلاس آینومر نوع اول از لحاظ کاربرد، بیشتر در فرآیند چسباندن مورد استفاده قرار میگیرد. چسباندن چه چیزهایی؟ این نوع گلاس آینومرها بهطور معمول برای چسباندن روکش، بریج و نوار ارتودنسی و غیره کاربرد دارند. ویژگی اصلی آنها که موجب افزایش قدرت چسبندگی این نوع گلاس آینومرها میشود، لایه نازک آنها است. به علت نازک بودن لایهها به سادگی و به خوبی به دندان میچسبند.
گلاس آینومرها برای ترمیم دندان
نوع دیگری از گلاس آینومرها تنها برای فرآیند ترمیمی دندانها استفاده میشوند. این مواد مخصوص پُرکردن دندان و بازسازی بخشهایی هستند که به دلیل پوسیدگی یا سایش از بین رفتهاند. بهنوعی یکی از کاربردهای اصلی گلاس آینومرها در ترمیم پوسیدگیهای دندان تلقی میشود. بهطور کلی پوسیدگیهای دندان به انواع مختلفی تقسیم میشوند که برای هر نوع پوسیدگی یک نوع از گلاس آینومر کاربرد بیشتری دارد. جدول زیر نشان میدهد برای هر کلاس پوسیدگی، کدام نوع گلاسآینومر مناسبتر است و چرا انتخاب آن ترجیح داده میشود.
| کلاس پوسیدگی | محل پوسیدگی | بهترین نوع گلاسآینومر | توضیح |
| کلاس I | شیارهای دندانهای عقب | گلاسآینومر ویسکوزیته بالا | مقاومت و دوام بیشتر؛ مناسب برای ART یا شرایط خاص |
| کلاس II | بین دندانهای عقب | گلاسآینومر ویسکوزیته بالا یا تقویتشده با فلز | ناحیه تحت فشار زیاد؛ نیاز به ماده مقاوم |
| کلاس III | بین دندانهای جلویی (بدون لبه برنده) | گلاس آینومر رزینی یا کامپومر | ظاهر بهتر + چسبندگی مناسب |
| کلاس IV | بین دندان جلویی + لبه برنده | معمولاً پیشنهاد نمیشود؛ در صورت نیاز فقط گلاس آینومر رزینی | زیبایی و استحکام بالا لازم است |
| کلاس V | کنار لثه (گردن دندان) | گلاسآینومر معمولی یا رزینی | رطوبت زیاد؛ فلوراید بالا؛ چسبندگی عالی |
| کلاس VI | نوک یا لبه دندان | معمولاً استفاده نمیشود | نیاز شدید به استحکام و زیبایی، کامپوزیت ترجیح دارد |
گلاس آینومرهای لاینر و بیس (Liner/Base)
گلاس آینومرهای لاینر و بیس در واقع با عنوان یک لایه محافظ در زیر کامپوزیت یا آمالگام استفاده میشوند. این نوع گلاس آینومر، از پالپ دندان در برابر تحرکات دمایی (گرما و سرما) و نفوذ مواد ترمیمی محافظت میکند. همچنین استفاده از گلاس آینومرهای لاینر و بیس، بهمنظور ایجاد استحکام و پشتیبانی دندانها نیز استفاده میشود.
معرفی انواع بهترین برندهای گلاس آینومر در دندانپزشکی
با توجه به توضیحهایی که در بخشهای بالا دادهایم، در اینجا میخواهیم بهترین برندهای انواع گلاس آینومر را به شما معرفی کنیم. امروزه در دندانپزشکی، برندهای متعددی گلاسآینومر با کیفیت بالا تولید میکنند که هر کدام مزایای خاص خود را دارند. از جمله برندهای شناختهشده و معتبر میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- GC (جیسی)
- 3M ESPE (تریام ایاسپیای)
- VOCO (ووکو)
- Tokuyama (توکویاما)
- WP Dental (دبلیو پی دنتال)
- Huge (هوگ)
- Nova (نوا)
جمعبندی
بهطور کلی گلاس آینومرها (GIC)، یکی از پُرکاربردترین مواد حوزه دندانپزشکی محسوب میشوند که با قابلیت چسبندگی، ترمیمی (برای پُرکردن دندان) و محافظت و استحکام لایههای زیر کامپوزیت و آمالگام، مورد استفاده قرار میگیرند. گلاس آینومر در واقع از لحاظ شیوه سخت شدن، کاربرد و ترکیبات انواع مختلفی دارد. مهمترین و پُرکاربردترین انواع گلاس آینومر شامل گلاسآینومر معمولی، گلاسآینومر رزینی، کامپومر، گلاسآینومر تقویتشده با فلز یا ویسکوزیته بالا میشوند. انتخاب بهترین نوع گلاسآینومر به محل ترمیم، نیاز به زیبایی، فشار جویدن و اهمیت آزادسازی فلوراید بستگی دارد.
ممنون از اینکه تا پایان این محتوا از وبسایت رایکا دنتال همراه بودید. در صورت نیاز به کسب اطلاعات بیشتر در خصوص انواع گلاس آینومر و خرید آنها میتوانید با مشاوران و کارشناسان فروش رایکا دنتال تماس بگیرید.
سوالات متداول
کامپومر با گلاسآینومر چه تفاوتی دارد؟
کامپومرها در واقع همان کامپوزیتهای زرینی هستند که مقدار کمی گلاس آینومر در خود دارند. نوع سخت شدن کامپومرها با سایر گلاس آینومرها متفاوت است. کامپومر تنها با تابش نور سخت میشود. در حالی که گلاس آینومرها علاوهبر سخت شدن با نور، خودشان با ترکیب شیمیایی (پودر و آب) در طی چند دقیقه سفت میشوند.
گلاسآینومر بهعنوان لاینر یا بیس چه مزیتی دارد؟
گلاس آینومر بهعنوان لاینر یا بیس، در واقع مزیتهایی اعم از محافظت از پالپ دندان، پراکنده کردن فشار جویدن، آزادسازی فلوراید و افزایش استحکام ترمیمهای زیرین را شامل میشود.
آیا گلاسآینومر همیشه فلوراید آزاد میکند؟
بله، آزادسازی فلوراید در تمام گلاس آینومرها وجود دارد اما میزان آزادسازی آنها با توجه به انواع گلاس آینومر متفاوت است. بهطور معمول کامپومرها آزادسازی کمتری به نسبت انواع معمولی و رزینی گلاس آینومر دارند.