ریشه دندانها در داخل یک حفره استخوانی به نام آرک یا آلوئول قرار میگیرند. برای اینکه دندان از ریشه و بهطور کامل کنده شود، نیاز است فاصلهای میان ریشه دندان و استخوان آلوئول ایجاد شود. برای انجام این کار و ایجاد این فاصله و در نهایت لق کردن دندان، از ابزاری به نام الواتور دندانپزشکی (Elevator) استفاده میشود. الواتور دندانپزشکی در واقع برای سادهتر کردن و کاهش درد فرآیند کشیدن دندان و سایر اقدامهای درمانی مورد استفاده قرار میگیرد. علاوه بر کشیدن دندان، این ابزار در خارج کردن ریشههای شکسته، جراحی دندانهای نهفته و درمانهای پریودنتال نیز نقش کلیدی دارد و باعث میشود دندانپزشک بتواند با کنترل نیرو و دقت بیشتر کار خود را انجام دهد. در ادامه این محتوا میتوانید اطلاعات کاملتر و جامعتری در خصوص الواتور دندانپزشکی بدست آورید.
الواتور دندانپزشکی چیست؟
الواتور دندانپزشکی یکی از ابزارهای کاربردی دندانپزشکان نام دارد که در واقع یک ابزار کمکی برای لق کردن و جداسازی دندانها استفاده میشوند. دندانپزشکان این کار را در واقع بهمنظور آسانتر کردن فرآیند کشیدن دندان انجام میدهند. الواتور در قسمت بالایی دارای یک تیغه بوده که این تیغه را از کناره دندان به سمت داخل ریشه قرار داده و سپس با اعمال یک فشار نسبی دندان را تا لَق میکنند.
الواتور دندانپزشکی چه برای بیمار و چه برای دندانپزشکان ابزاری مفید تلقی میشود. برای بیماران از آن جهت مفید است که ابتدا با شُل شدن دندان، فرآیند کشیدن آن با درد کمتری همراه خواهد بود. برای دندانپزشکان نیز از آن جهت مفید و کاربردی قلمداد میشود که میتوانند با اعمال فشار نسبی و با خستگی کمتر ولی در عین حال سریعتر دندان را از ریشه در بیاورند. بنابراین در هر صورت الواتور یکی از پُراستفادهترین و مهمترین ابزارهای دندانپزشکی در فرآیند کشیدن دندان است.
.
به نقل از وبسایت dentistchannel:
Elevators, are one of the key instruments that makes extraction easier to a dental surgeon. Loosening of the teeth from the surrounding bone is performed by elevators which makes application of forceps to extract the teeth out of the socket much simpler.
ترجمه به فارسی:
الواتورها یکی از ابزارهای کلیدی هستند که کشیدن دندان را برای جراح دندانپزشک آسانتر میکنند. شل شدن دندانها از استخوان اطراف توسط الواتورها انجام میشود که استفاده از فورسپس برای بیرون کشیدن دندان از حفره آن را بسیار سادهتر میکند.
.
کاربردهای الواتور دندانپزشکی
آیا فقط کاربرد الواتور دندانپزشکی به کشیدن دندان خلاصه میشود؟ خیر! با اینکه میتوان گفت الواتور بهطور کلی برای انجام کارهایی از قبیل جداکردن ریشه دندان یا ایجاد فاصله میان دندانها و لثه مورد استفاده قرار میگیرد، اما این را در نظر داشته باشید که همین فرآیند خود به تنهایی میتواند برای درمانها و اقدامهای متنوع دندانپزشکی در دستور کار قرار بگیرد. کاربردهای متنوع الواتور مانند خارج کردن ریشههای شکسته، کمک در جراحی دندانهای نهفته مانند عقل و نیش، خارج کردن ریشههای شکسته و … را در ادامه بهطور دقیق برایتان شرح دادیم.
1- کمک به کشیدن دندان
در میان دندان و استخوان آلوئول (همان حفرهای که ریشه دندان در آن قرار میگیرد)، یک فاصلهای وجود دارد. این فاصله توسط یک بافت که به آن لیگامان دور دندانی یا لیگامان پریودنتال گفته میشود، پر شده است. دندانپزشکان برای کشیدن دندان، تیغه الواتور را به سمت این بخش برده تا با شُل کردن لیگامانهای پریودنتال، فضای کافی برای گرفتن دندان توسط ابزاری به نام فورسپس ایجاد خواهد شد؛ و درنهایت جدا کردن دندان از استخوان راحتتر انجام میپذیرد.
2- خارج کردن ریشههای شکسته دندان
تصور کنید در فرآیند کشیدن دندان، بخشی از ریشههای دندان بشکنند و در حفره استخوانی باقی بمانند. در این حالت، با استفاده از الواتور میتوان این ریشههای شکسته را از داخل استخوان خارج کرد. این فرایند توسط الواتور بدون آسیب رسیدن به ساختارهای اطراف بهسادگی انجام میشود.
3- کمک در جراحی دندان عقل نهفته
همچنین در جراحی دندان عقل نهفته، یکی از ابزارهای کلیدی جراحان الواتور است. جراح با بهرهمندی از الواتور یک اهرم ایجاد کرده تا بتواند آزادسازی دندان را انجام دهد. این فرآیند در واقع بسیار مشابه همان کاربرد کشیدن دندان است؛ زیرا دندان عقل نیز کشیده میشود. با این حال به دلیل حساسیت جراحی دندان استفاده از نوع خاصی از الواتور برای انجام دقیقتر کارها پیشنهاد میشود.
4- درمان بیماری پریودنتال لثه
بافتهای اطراف دندان یعنی لثه، لیگامانهای پریودنتال و استخوان آلوئول در حقیقت ممکن است دچار عفوت شوند. برای درمان این بیماری و برش دادن و برداشتن بافتها یا بهخصوص ترمیم لیگامانهای پریودنتال از ابزار الواتور دندانپزشکی استفاده میکنند.
ویژگی های الواتور دندانپزشکی
همانطور که گفته شد الواتور دندانپزشکی ابزاری اهرمی است که برای جدا کردن دندان از بافتهای اطراف مانند لیگامان پریودنتال بهکار میرود. بنابراین این ابزار باید همزمان از استحکام و ظرافت بالایی برخوردار باشد تا نیروی مورد نیاز توسط دندانپزشکان بهطور کنترل شده وارد شود. بهطور معمول یک الواتور مناسب، شامل ویژگیهایی نظیر استیل ضد زنگ، دسته ارگونومیک و طراحی ضدلغزش و سایر موارد میشود. در جدول زیر ویژگیهای الواتور دندانپزشکی را مشاهده خواهید کرد.
| ویژگی | توضیح |
| جنس ساخت | استیل ضدزنگ پزشکی با مقاومت بالا در برابر خوردگی و استریلیزاسیون |
| شکل و زاویه | مستقیم، منحنی یا زاویهدار برای دسترسی به نواحی قدامی و خلفی |
| دسته | ارگونومیک، ضدلغزش و متعادل برای کاهش خستگی دست |
| نحوه انتقال نیرو | طراحی اهرمی برای وارد کردن فشار کنترل شده بدون آسیب به بافت |
| سطح پرداخت | صیقلی یا مات جهت جلوگیری از چسبندگی و افزایش کنترل |
| قابلیت استریل | مناسب اتوکلاو و مقاوم در برابر دمای بالا |
| کاربرد | کشیدن دندان، آزادسازی لیگامان، خارج کردن ریشه شکسته، جراحی دندان نهفته |
| دوام و نگهداری | نیازمند بررسی منظم تیغههای الواتور، جلوگیری از ضربه و نگهداری خشک |
بررسی ساختار و طراحی الواتور دندانپزشکی
الواتور بهطور معمول از سه بخش اصلی دسته، میله نازک و وتیغه الواتور تشکیل شده است. طراحی هر بخش را باتوجه به میزان انتقال نیرو، دید مناسب و کنترل دقیق دندانپزشک درنظر گرفتند. در کل اگر بخواهیم شکل الواتور دندانپزشکی را در یک کلام ساده توضیح دهیم، باید بگوییم که الواتورهای دندانپزشکی شبیه به شکل مخروطی است. زیرا بخش دسته الواتور ضخیم بوده و هرچه به سمت تیغه آن میرویم نازکتر میشود.
انواع الواتور دندانپزشکی
الواتورهای دندانپزشکی از نظر شکل، زاویه و اندازه تیغه با یکدیگر تفاوت دارند و هرکدام برای شرایط خاصی در جراحی دهان و دندان استفاده میشوند. در ادامه به بررسی و توضیح انواع الواتورهای دندانپزشکی میپردازیم.
– الواتور مستقیم (Straight Elevator)
یکی از رایجترین و پُرکاربردترین الواتورها، الواتور مستقیم است. همانطور که از نامش پیداست، الواتور مستقیم در واقع در قسمت تیغه زاویه خاصی ندارد. تیغه این مدل در بخشی که با دندان تماس دارد، حالت مقعر داشته و همین طراحی باعث قرارگیری دقیق آن بین دندان و استخوان میشود. از این الواتور بهطور معمول در جدا کردن ریشه دندان از بافتهای اطرافش بهکار میرود. الواتور مستقیم دندانپزشکی بیشتر برای دندانهای جلویی (قدامی) مورد استفاده قرار میگیرد.
– الواتور کوپلند (Coupland Elevator)
الواتور کوپلند بهطور تقریبی مشابه الواتور مستقیم بوده، منتهی با کمی انحنا در قسمت تیغه! میزان انحنای الواتور کوپلند جزئی است و چندان محسوس نیست، اما همین میزان انحنا منجر میشود تا این نوع از الواتور برای بخشهایی که فضای محدودتری در اختیار دندانپزشک قرار میدهند، مورد استفاده قرار گرفته شود.
– الواتورهای زاویهدار
درواقع الواتورهای زاویهدار برای اقدامها و فرآیندهای دندانهای خفلی (بخش عقب) استفاده میشوند. انواع مختلفی از الواتورهای زاویهدار موجود بوده که شامل الواتور کرایر (Cryer Elevator)، الواتور پرچمی و مثلثی میشوند. این دسته از الواتورها در زوایای چپ و راست موجود هستند و برای امور خاصی مورد استفاده قرار میگیرند.
– الواتوهای سوزنی
این الواتور دارای تیغهای باریک و نوک تیز بوده و بهطور ویژه برای خارج کردن قطعات کوچک یا شکسته ریشه دندان طراحی شده است. مانند دیگر ابزارهای جهتدار، الواتور سوزنی در مدلهای چپ و راست تولید میشود تا دندانپزشک بتواند با زاویه مناسب، حتی در فضاهای محدود، ریشه شکسته را با دقت خارج کند.
– الواتور صلیبی
الواتور صلیبی به دلیل طراحی ویژه دسته به شکل میلهای و صلیبی میتواند فشار بسیار زیادی ایجاد کند. این ابزار بهطور معمول با تیغه مثلثی کرایر عرضه میشود، اما قابلیت استفاده با تیغههای دیگر را نیز دارد. به علت نیروی بالای اهرمی، استفاده از این الواتور نیازمند مهارت بالاست و استفاده نادرست ممکن است موجب آسیب جدی به بافتهای اطراف شود.
نکتههای مهم برای نگهداری الواتور دندانپزشکی
برای افزایش دوام و عملکرد دقیق الواتور، رعایت چند نکته اساسی ضروری است. شست و شوی فوری پس از استفاده اولین نکتهای است که باید به آن دقت کنید. چراکه باقیماندن خون، بزاق یا بافت روی ابزار باعث خوردگی یا کاهش تیزی نوک الواتور میشود. در ادامه قبل از قرار دادن در اتوکلاو دندانپزشکی الواتور را بهطور کامل خشک کنید. رطوبت باقی مانده بر روی الواتور میتواند موجب ایجاد لکه و کاهش عمر استیل شود.
سایر نکتههای مهم برای نگهداری صحیح الواتور:
- اجتناب از برخورد ابزارها با یکدیگر
- استفاده از کاور یا ترِی مخصوص ابزارهای تیز
- بازرسی دورهای لبهها و بدنه
- استفاده از مواد شوینده سازگار با استیل پزشکی
برای خرید الواتور دندانپزشکی به چه نکتههایی باید توجه کرد؟
انتخاب الواتور مناسب در کیفیت کار جراحی و ایمنی بیمار تاثیر مستقیمی دارد. فاکتورهای متعددی در خرید الواتورهای دندانپزشکی حائز اهمیت هستند. یکی از مهمترین نکتههایی که باید به آن دقت کنید، جنس و کیفیت استیل و نوع الواتور است. همچنین طراحی مناسب و ارگونومیک، برند و شرکت تولید کننده نیز در انتخاب یک الواتور باکیفیت موثر هستند. در ادامه سایر نکات مهم هنگام خرید الواتور را مشاهده میکنید:
- ارگونومی و طراحی دسته
- زاویه و طول تیغه
- نوع کاربرد الواتور
- کیفیت پرداخت سطح
- مقاومت در برابر خوردگی
- برند معتبر
- گارانتی اصالت و کیفیت
- قابلیت شست و شو
- قیمت محصول
- اعتبار فروشگاه و فروشنده
برای اینکه بتوانید خریدی مطمئن و امن تجربه کنید، یکی از مهمترین نکتههایی که باید در نظر بگیرید انتخاب یک فروشگاه معتبر و با سابقهای مانند رایکا دنتال است. با انتخاب رایکا دنتال میتوانید اطمینان از اصالت کالا وکیفیت ابزارها و حتی قیمت مقرونبهصرفه داشته باشید. برای هماهنگی و کسب اطلاعات بیشتر با کارشناسان و بخش پشتیبانی فروشگاه رایکا دنتال تماس بگیرید.
جمعبندی
الواتور دندانپزشکی ابزاری کلیدی و مهم برای لق کردن دندان، خارج کردن ریشههای شکسته و انجام جراحیهای دندان عقل نهفته است. با تیغهای دقیق و دستهای ارگونومیک، این ابزار فشار و نیروی کنترل شده وارد میکند و هم برای دندانپزشک و هم برای بیمار راحتی و ایمنی ایجاد میکند. انواع مختلف الواتور برای کاربردهای خاص طراحی شدهاند و نگهداری صحیح آن شامل شست و شو، خشککردن و بازرسی دورهای، دوام و کارایی ابزار را تضمین میکند. اگر به دنبال تهیه این ابزار کاربردی هستید، میتوانید با مشاوران فروشگاه رایکا دنتال در ارتباط باشید.
سوالات متداول
آیا استفاده از الواتور درد را کاهش میدهد؟
بله، از طریق الواتور دندان قبل از کشیده شدن شُل میشود و همین موضوع منجر به فشار کمتر و درنهایت درد کمتر میشود.
الواتور سوزنی برای چه کاری استفاده میشود؟
بهطور معمول الواتور سوزنی برای خارج کردن قطعات کوچک یا شکسته ریشه دندان کاربرد دارد.
چرا استیل بهترین جنس برای الواتور است؟
زیرا استیل ضدزنگ مقاوم، طول عمر ابزار را افزایش داده و امکان استریل کامل را فراهم میکند.
چگونه باید الواتور را نگهداری کرد؟
شست و شو فوری، خشککردن کامل، جلوگیری از ضربه و بررسی تیغهها از نکات مهم است.
آیا همه الواتورها برای دندانهای جلو و عقب مناسب هستند؟
خیر، برخی از مدلهای الواتور برای دندانهای قدامی و برخی برای خلفی یا دندان عقل طراحی شدهاند.